2025 թվականի հուլիսի 1-ից Հայաստանում գործում է «Կատարողական վարույթի մասին» նոր օրենքը, որը նոր կանոններ է սահմանել պարտապանների և հետախուզման մեջ գտնվող անձանց համար։ Եթե դուք ունեք չկատարված պարտավորություններ, կարևոր է իմանալ, թե ինչպես դա կարող է ազդել ձեր՝ երկրից ազատ տեղաշարժվելու իրավունքի վրա։ TUGANQ.COM-ը պարզաբանում է հիմնական կանոնները։
Դատական ակտի առկայություն։ Արգելքը կիրառվում է բացառապես դատարանի վերջնական որոշման հիման վրա։ Սա նշանակում է, որ հարկադիր կատարողն ինքնուրույն չի կարող նման որոշում կայացնել։
Անձնական մասնակցության պահանջ։ Եթե գործը վերաբերում է ոչ դրամական պահանջի (օրինակ՝ երեխայի հետ տեսակցության կարգ սահմանելը) և դրա կատարումն առանց ձեր անձնական ներկայության անհնար է։
Հետախուզման անարդյունավետություն։ Եթե դուք գտնվում եք հետախուզման մեջ, և իրավապահ մարմինները սպառել են ձեզ գտնելու բոլոր հնարավոր միջոցները։
Ե՞րբ կարող է կիրառվել ելքի արգելքը
Նոր օրենքի 48-րդ հոդվածի համաձայն՝ հարկադիր կատարողը կարող է սահմանափակել անձի ելքը Հայաստանի Հանրապետությունից, սակայն միայն որոշակի պայմաններում և դատարանի որոշմամբ։
Գործընթացը՝ քայլ առ քայլ
- Հարկադիր կատարողը արգելք սահմանելու միջնորդությամբ դիմում է առաջին ատյանի դատարան։
- Դատարանը 10-օրյա ժամկետում, առանց դատական նիստ հրավիրելու, քննում է դիմումը և կայացնում որոշում։
- Դուք կարող եք բողոքարկել դատարանի որոշումը, սակայն բողոքարկումը չի կասեցնի արգելքի գործողությունը մինչև վերջնական որոշման կայացումը։
Սահմանափակումը վերացվում է անհապաղ (առավելագույնը 24 ժամվա ընթացքում), եթե՝
- Դադարեցվել է ձեր նկատմամբ հայտարարված հետախուզումը։
- Վերացվել է դատարանի՝ արգելք սահմանելու մասին որոշումը։
Այս կարգը միակ գործող մեխանիզմն է։ Արգելքի մասին տվյալներն անմիջապես մուտքագրվում են սահմանային էլեկտրոնային կառավարման համակարգ, ինչը նվազագույնի է հասցնում հնարավոր սխալները։ Այս կանոնները նպատակ ունեն հավասարակշռել պետության շահերը և պաշտպանել քաղաքացիների ազատ տեղաշարժի իրավունքը։